Menu Sluiten

Verbeterde Zeef van Eratosthenes

Eén van de oudste methodes om priemgetallen te vinden is de Zeef van Eratosthenes. Bij deze methode worden de natuurlijke getallen in een matrix gezet. Daarna worden de getallen één voor één getest of die deelbaar zijn door alle priemgetallen die kleiner zijn dan √N, waarbij N is het grootste getal in de matrix is. De getallen die deelbaar zijn worden doorgestreept. De niet doorgestreepte getallen zijn de priemgetallen. Dit is monnikenwerk.

Bij de Zeef van Eratosthenes worden de getallen in een matrix gezet en getest of de getallen deelbaar zijn. Daarbij worden geen voorwaarden gesteld. Het aantal kolommen is te kiezen evenals de volgorde van de priemgetallen waarmee getest wordt. Bij het gebruik van een matrix met 10 kolommen blijkt, dat er kolommen zijn waarop alle getallen doorgestreept zijn en er zijn kolommen waarop enkele getallen doorgestreept zijn. Het getal voor getal testen is tijdrovend.

12345678910123456789102 37
1112131415161718192011121314 1516 1718 192011131719
21222324252627282930212223242526272829302329
31323334353637383940313233343536373839403137
4142434445464748495041424344454647484950414347
51525354555657585960515253545556575859605359
61626364656667686970616263646566676869706167
7172737475767778798071727374757677787980717379
81828384858687888990818283848586878889908389
91929394959697989910091929394959697989910097
10 kolommen matrix met
100 getallen
10 kolommen matrix met
doorgehaalde deelbare getallen.
de priemgetallen
van 10 kolommen

Tabel: De getallen en het resultaat van het zeven met de Zeef van Eratosthenes.

Als er nu gewerkt wordt met een matrix van 30 kolommen dan worden alle getallen op een kolom in één keer getest of die deelbaar zijn door één van de drie kleinste priemgetallen 2, 3 of 5. Dit volgt uit de volgende lemna.
(30 = 2 x 3 x 5 = #5. #5 is de notatie van priemoriaal 5. Bij 30 kolommen is het verschil tussen twee op één volgende getallen op een kolom 30.)

Lemna: Als d|a en d|b dan d|(a +b). 
In woorden: als getal d een deler is van getal a en d is een deler van getal b, dan is d ook een deler van de som van a+b. d is het priemgetal waar mee getest wordt. a is het eerste getal op een kolom. b is n x 30. Als a deelbaar is door 2, 3 of 5 dan zijn alle getallen op de kolom waarop a ligt deelbaar door 2, 3 of 5, want b is ook deelbaar door 2, 3 en 5.

Het werken met een matrix van 30 kolommen laat zien, dat alle veelvouden van 2 op 15 van de 30 kolommen liggen. Alle veelvouden van 3 die geen veelvoud van 2 zijn, op 5 van de 30 kolommen liggen. Alle veelvouden van 5 die geen veelvoud van 2 en of 3 zijn, op 2 van de 30 kolommen liggen. Alle getallen van 22 van de 30 kolommen zijn deelbaar door 2, 3 en of 5 en dat is 73,3%.

123456789101112131415161718192021222324252627282930
313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960
616263646566676869707172737475767778798081818384858687888990

Tabel: 3 rijen van de 30-kolommen matrix.

Bij 210 kolommen staan ook de veelvouden van 7 onder elkaar. Omdat 30 getallen op één regel van een A4-tje kunnen staan, wordt er voor 30-kolommen gekozen.

2357111317192329
31374143475359
61677173798389

Tabel: 3 rijen van de gezeefde 30-kolommen matrix

Als de priemgetallen 2, 3, 5 en 7 in een aparte rij gezet worden en de veelvouden van 2, 3 en 5 weggelaten worden, dan blijven er slechts 8 van de 30 kolommen over. 2 is het enige even priemgetal en 5 is het enige priemgetal dat op met het cijfer 5 eindigt.

Het resultaat van dit zeven is:

  1. De vier kleinste priemgetallen komen in een aparte rij te staan: 2, 3, 5, 7
  2. De priemgetallen staan tussen samengestelde getallen in 8 kolommen.
  3. Er is een periodiciteit van 30 getallen.

11   13   17   19      23   29        31   37
41   43   47   49      53   59        61   67
71   73   77   79      83   89        91   97

Tabel: 3 rijen van de 8- kolommen matrix.

De getallen die op één rij liggen komen uit een interval van 30 getallen.
1. Er liggen maximaal 8 priemgetallen op één rij.
4 priemgetallen op één decade en op de andere twee decades 2 priemgetallen per decade.
2. Er liggen maximaal 3 priemparen op één rij.
Eén priempaar op de kolommen 1 en 2, één op de kolommen 3 en 4 en één op de kolommen 6 en 7.